19 Mar 2018

Bieguny ziemi cz. 4

Jeśli krótkie lato krain arktycznych obok istotnych zmian na korzyść daje jeszcze ci złudzenia rozkoszne, za to zima jest porą, która na żadne złudzenia nie pozwala. Twarda, zimna, nieubłagana rzeczywistość, której strony ujemne przewyższa zawsze okropnością to, na co śmiały wędrowiec tych stron był zupełnie, wedle własnego mniemania, przygotowanym. Samej tylko temperatury wystarczyłoby na zupełną […]
19 Mar 2018

Bieguny ziemi cz. 3

Pod koniec Stycznia po długiej nocy daje się dostrzegać na południu słaby przebłysk, zwiastujący rychłe ukazanie się słońca. Codziennie robi się ten świt wyrazistszym, i co dzień wyżej podnosi się do zenitu, a nareszcie w połowie Lutego ukazuje się rąbek słoneczny, który tym razem znika natychmiast. Koleją rzeczy zwiększa się ten rąbek z dnia na […]
19 Mar 2018

Bieguny ziemi cz. 2

Jednakże rzeczywiste pory roku nie przypadają dokładnie tak, jak nam kalendarz oznajmia pory astronomiczne; przyspieszają się one lub odwlekają z rozmaitych przyczyn. Wiosnę odraczają chłody zimowe; zima opóźnia się w skutek letniego gorąca. Nie bez wpływu też jest na porę wcześniejszą lub późniejszą oziębianie się warstw powietrza, które się udziela ziemi. Podobnież położenie samo miejscowości […]
19 Mar 2018

Bieguny ziemi cz. 1

Wiadomym jest, że różnorodność stref i klimatów naszego globu ma za przyczynę skośne położenie osi ziemskiej odnośnie do płaszczyzny jej drogi okołosłonecznej. I w samej rzeczy, gdyby planeta nasza poruszała się około słońca w ten sposób, aby równik zbiegał się zawsze z orbitą ziemi, słońce oświetlałoby jednakowo każdy punkt na powierzchni globu, i dawałoby mu […]
19 Mar 2018

Pierwsze wyprawy cz. 26

Ważnym jest również, że bogatszą jest w sól ta woda, niż myślano do tej pory. Ta bogatsza w sól, a wyższej temperatury woda .morska pochodzi niewątpliwie z Atlantyku, który swoje wody ogrzane przez Gulfstream toczy na wysokości Nowej-Zemli i wzdłuż zachodnich brzegów Spitzbergu, w kierunku północnym i północno-wschodnim, i nią zapełnia głębie morza Polarnego, przenikając […]
13 Mar 2018

Pierwsze wyprawy cz. 25

Trzyletnia podróż Nansena należy niewątpliwie do najszczęśliwszych wypraw polarnych, a korzyści, jakie z niej osiągnęła nauka zaliczyć można do bardzo poważnych. Nansen wyruszył w roku 1893 na morze polarne, zimował tam po trzykroć, a za powrotem ogłosił w obszernej dwutomowej pracy rezultaty swoich badań i przygody jakich doświadczał, on i 12 jego towarzyszów. Ostatnie znajdą […]
13 Mar 2018

Pierwsze wyprawy cz. 24

Wypływając z Norwegii, jak to obecnie czyni większość eksploratorów ku Oceanowi Lodowatemu, spotykamy na północno-wschodzie Islandii małą, ale ma 1965 metry ponad poziom morza wyniesioną wysepkę Jana Mayen’a, dalej ku północy wyspy Niedźwiedzie, słynne z bogactwa ryb, w które obfituje otaczające je morze. Na północ tych ostatnich archipelag Spitzbergu, w którym największą wyspą jest Spitzberg […]
13 Mar 2018

Pierwsze wyprawy cz. 23

Dzięki agitacjom znakomitego geografa Petermana, obudziło się i w Niemczech zainteresowanie do podróży podbiegunowych. 24 Maja 1868 r. wyruszyła z Bergen na okręcie „Germania” wyprawa pod dowództwem Karola Koldewey, wraz z 13 ludźmi załogi. Rezultatem jej było odkrycie kilku wysp i posunięcie się na północ do 81° 5′ szerokości przy 16° 39′ zachodniej długości, to […]
13 Mar 2018

Pierwsze wyprawy cz. 22

Wszyscy ci dowódcy oddani zostali pod sąd, bo tak chce mieć prawo angielskie, aby sąd wojenny rozgrzeszył tego, który utracił swój okręt. Ale zanim powrócił, na mocy tego tylko, co o czynach jego upowszechnił w Londynie wcześniej przybyły naoczny świadek porucznik Pim, Towarzystwo Geograficzne uchwaliło dla niego medal zasługi. Admiralicja wydała mu nominację na kapitana […]
13 Mar 2018

Pierwsze wyprawy cz. 21

Tymczasem znaleziono wielką liczbę zatok, dróg morskich, wysp i półwyspów, ale cel główny, odszukanie Franklina i jego osady chybiony całkowicie. Dr. Rae słyszał od Eskimosów, że na wiosnę roku 1850 widzieli oni tam ludzi białych, którzy im znakami dawali do zrozumienia, że ich okręt został rozbity, że ci wszyscy ludzie z wyjątkiem wodza, wyglądali na […]